Zmiana ustawy samorządzie gminnym – dla czy przeciwko mieszkańcom?

1.Projekt ustawy O zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych stwarza głównie pozory korzystnych zmian dla lokalnych społeczności.
2. Wprowadzenie do ustawy zapisów o budżetach obywatelskich to jedynie namiastka konsultacji społecznych, które powinny być przeprowadzane dla zaopiniowania nie 0,5% wydatków, a 100% (a przynajmniej wszystkich najważniejszych).
3. Wprowadzenie procedury inicjatywy uchwałodawczej dla dużych grup obywateli (min. 300 osób w mniejszych gminach, a w większych 500) to duże ryzyko zablokowania aktywności mieszkańców i odebrania im praw obywatelskich. Aktualnie takie prawo ma każdy obywatel.
4. Niebezpieczną zmianą jest odebranie radzie gminy kompetencji zatwierdzania proponowanych przez wójta kandydatur na funkcję skarbnika gminy, który kontroluje ponoszone przez niego wydatki.
5. Wprowadzenie debat na temat corocznego raportu o stanie gminy to iluzja kontroli społecznej działalności wójta.  Zaproponowane przepisy niosą ryzyko, że mogą one być wykorzystywane głównie jako narzędzie propagandowe.
6. Wprowadzenie głosowań imiennych oraz transmisji i utrwalania audio-video posiedzeń rady gminy to dobry pomysł, jednak nie rekompensujący zagrożeń, o których mowa wyżej. 

(więcej…)

Skąd się biorą marne efekty zarządzania majątkiem publicznym? Cz. 3.

1. Efektywne zarządzanie majątkiem publicznym wymaga rzetelnej i dokładnej informacji na temat planowanych i realizowanych wpływów oraz wydatków. Informacji takich nie ma w sporządzanych przez samorządy planach i sprawozdaniach z ich realizacji.
2. Sporządzane przez włodarzy gmin raporty finansowe umożliwiają im w dużym stopniu ukrywać swoją niekompetencję i marnotrawstwo powierzonych im pieniędzy.
3. Dzięki istniejącym w prawie lukom osoby zarządzające publicznymi pieniędzmi mogą również w nadmierny sposób zadłużać się, narażając tym samym mieszkańców na poważne kłopoty. Szczególnie te, które ujawnią się w przyszłości.
4. Sama zgodność z obowiązującym prawem wspomnianych wyżej planów i sposobów ich realizacji nie gwarantuje racjonalnego działania z punktu widzenia interesów lokalnych społeczności.
5. Efekty zarządzania majątkiem publicznym można łatwo poprawić poprzez zmianę istniejącego prawa. Nie ma jednak dobrej woli klasy politycznej, aby tego dokonać.

(więcej…)

Skąd się biorą marne efekty zarządzania majątkiem publicznym? Cz. 2.

GŁÓWNY PRZEKAZ:
1. Władze państwowe i samorządowe nie są skutecznie kontrolowane pod względem celowości i gospodarności swoich decyzji.

2. Rady gmin, do których należy bieżąca kontrola decyzji wójtów czy burmistrzów nie mają z reguły wystarczających kompetencji do tego rodzaju zadań.
3. Prawo nie obliguje radnych do prowadzenia kontroli decyzji wójta (burmistrza) a raczej sprzyja patologiom w tym zakresie.
4. Jednym z głównych powodów marnych efektów zarządzania majątkiem publicznym jest brak odpowiedzialności decydentów za gospodarność i celowość ich decyzji. Tak zwana „odpowiedzialność polityczna” to zdecydowanie za mało.
5. Nieskuteczna jest także obywatelska kontrola polityków czy urzędników pod względem dysponowania przez nich majątkiem publicznym (pieniędzmi i nie tylko). Po pierwsze ogół obywateli nie ma koniecznej wiedzy do oceny trudnych problemów, a po drugie nie ma dostępu do potrzebnych informacji.

Kluczową sprawą dla jakości zarządzania finansami samorządów jest kontrola podejmowanych przez wójtów czy burmistrzów decyzji pod względem gospodarności. Z pierwszej części artykułu wiemy, że kontroli takiej nie mogą prowadzić Regionalne Izby Obrachunkowe. Zabrania im tego obowiązujące w Polsce prawo.  Bieżącą kontrolę nad działalnością wójta pod tym względem winna prowadzić rada gminy. Wiele przykładów pokazuje jednak, że tego nie robi.

.
(więcej…)

Skąd się biorą marne efekty zarządzania majątkiem publicznym? Cz.1

GŁÓWNY PRZEKAZ:
1. Kontrola jakości zarządzania majątkiem publicznym w Polsce ogranicza się głównie do mnożenia procedur biurokratycznych takich jak przetargi, zasady przyznawania dotacji, konieczność przestrzegania dyscypliny finansów publicznych itp.

2. Urzędnicy wszelkich szczebli w swoich działaniach koncentrują się na formalnym wypełnianiu procedur i przepisów prawa, a nie na celowości, gospodarności czy efektywności realizacji swoich zadań z punktu widzenia „dobra publicznego”. Administrują a nie zarządzają majątkiem publicznym.
3. Urzędnicy z reguły nie są nagradzani/karani za osiągane przez siebie rezultaty swoich działań (społeczne czy gospodarcze), są tylko ewentualnie karani za brak formalnego przestrzegania przepisów.
4. Podmioty publiczne mogłyby osiągać znacznie lepsze efekty gdyby zmieniony został sposób zarządzania  majątkiem publicznym (gdyby dysponenci tego majątku mieli jasno wyznaczane cele, których osiąganie byłoby realnie kontrolowane a oni sami byliby nagradzani lub karani za realne efekty swojej pracy, a przede wszystkim gdyby byli realnie odpowiedzialni za skutki podejmowanych przez siebie decyzji).
(więcej…)