Wybory w Lesznowoli 2018 rok część 1

Na prośbę jednej z mieszkanek Lesznowoli przedstawiam garść najbardziej istotnych informacji dotyczących nadchodzących wyborów samorządowych w Lesznowoli. Są one przeznaczone dla osób, które nie interesowały się do tej pory zbytnio sprawami publicznymi, więc może im brakować nawet podstawowych informacji.

Zacznę od zasad jakie będą tu obowiązywały i ich podstaw prawnych. W dniu 21 października mamy dokonać wyboru  21 radnych oraz wójta Gminy Lesznowola. Podstawą prawną ich przeprowadzenia jest Kodeks Wyborczy (wybory radnych Dział VII, wójta Dział VIII).  Jaka jest rola radnych i wójta? Co należy do ich obowiązków? Jakie mają kompetencje i o czym mogą decydować a o czym nie? Jest tu sporo obiegowych opinii i przekonań, które często nie mają odzwierciedlenia w rzeczywistości.  

Powyższe kwestie reguluje ustawa o samorządzie gminnym.  Kompetencje rady gminy (jako tzw. organu uchwałodawczego) określa przede wszystkim art. 18, art. 18a i art. 18b tej ustawy, wójta głównie art. 30. Niestety sformułowania użyte w tych artykułach są dla przeciętnej osoby niejasne. Warto więc podkreślić, że wójt ma dużo więcej władzy niż rada gminy. To przykładowo wyłącznie wójt może dysponować majątkiem gminy. Radni nie mogą mu narzucić np. ile osób będzie on zatrudniał, ile im płacił i za co itd. To wyłącznie wójt może przedstawiać radzie budżet gminy do zatwierdzenia, to jest plan ile pieniędzy na co zamierza wydać (w tym na inwestycje). Poprawki do tego planu także może zgłaszać jedynie wójt. Rada gminy co prawda może teoretycznie nie zatwierdzić takiego planu, ale wtedy będzie go musiała narzucić Regionalna Izba Obrachunkowa, co może skończyć się wprowadzeniem do gminy zarządu komisarycznego. Piszę o tym wszystkim, gdyż mam wrażenie że nawet spora część kandydatów na radnych nie zdaje sobie z tego sprawy (wnioskuję tak czytając to, co ci kandydaci deklarują że zrobią).

W Lesznowoli będziemy głosować w trzech okręgach wyborczych. Z każdego okręgu będziemy wybierali 7 radnych z tych kandydatów, którzy zostali zgłoszeni przez 4 komitety wyborcze. Są nimi (w kolejności wylosowanych numerów): Lista nr 4 – KOALICYJNY KOMITET WYBORCZY PLATFORMA.NOWOCZESNA KOALICJA OBYWATELSKA, Lista nr 10 – KOMITET WYBORCZY PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆ, Lista nr 16 – KOMITET WYBORCZY WYBORCÓW NOWA LESZNOWOLA, Lista nr 17 – KOMITET WYBORCZY WYBORCÓW MARII JOLANTY BATYCKIEJ-WĄSIK. Jak już widać z nazw komitetów, dwa z nich reprezentują największe partie polityczne o charakterze ogólnopolskim,  komitet Nowa Lesznowola to grupa mieszkańców nie powiązana z żadną partią polityczną, a z kolei komitet nr 17, to osoby, które zaproponowała urzędująca Pani Wójt, jako swego rodzaju własną „partię polityczną”, która ma wspierać ją w sprawowaniu władzy. Znajdziemy tam prawie wszystkich radnych z aktualnej Rady Gminy, którzy wspierali ją przez ostatnie 4 lata i dłużej.

Jedyną kandydatką na stanowisko wójta, jest dotychczasowa Wójt Gminy Lesznowola, Jolanta Batycka-Wąsik. Szczegółowe listy kandydatów startujących z powyższych komitetów oraz geograficzny podział całej Lesznowoli na 3 okręgi wyborcze znajdziecie Państwo na oficjalnej stronie Państwowej Komisji Wyborczej dostępnej TUTAJ.

Zasady wyboru wójta w Gminie Lesznowola będą bardzo proste, więc od nich zacznę. Przy jednej kandydatce trudno mówić tu o stricte wyborach, więc przekształcą  się one w „plebiscyt” poparcia dla dotychczasowej Pani Wójt, będą podsumowaniem jej rządów przez ostatnie cztery lata. Na karcie głosowania przy jej nazwisku będzie można postawić krzyżyk przy TAK, co będzie oznaczać wsparcie dla przedłużenia jej rządów.  Zaznaczenie opcji NIE, będzie wyrazem braku zaufania do niej, oceną negatywną. W przypadku, gdy większość głosujących postawi krzyżyk przy TAK, dotychczasowa Wójt obejmie kadencję na 5 kolejnych lat. Jeśli natomiast więcej osób zaznaczy opcję NIE, wójta naszej Gminy wybierze przyszła Rada Gminy (nowo wybrani radni).

W tym miejscu trzeba zaznaczyć, co się może stać, gdy Prokuratura Okręgowa w Warszawie prowadząca od niemal roku śledztwo w sprawie nadużyć dotychczasowych władz Gminy Lesznowola i działania Pani Wójt na szkodę mieszkańców wielkich rozmiarów, postawi jej zarzuty karne. Taka możliwość jest niewątpliwie realna, gdyż zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa do w/w Prokuratury złożyło Centralne Biuro Antykorupcyjne, które przeprowadziło od marca do października poprzedniego roku kontrolę, która, według doniesień lokalnej prasy, wykazała takie wielomilionowe szkody. Wynik śledztwa, o którym mowa wyżej, według zapowiedzi śledczych, winien być ogłoszony jeszcze przed datą wyborów. Samo postawienie zarzutów nic nie zmieni, natomiast wyrok sądowy wydany w ich konsekwencji będzie podstawą wygaśnięcia mandatu urzędującego wójta.  W takim wypadku, do przeprowadzenia jego nowych wyborów, zastąpi go osoba wyznaczona przez premiera.

Gdyby jednak w czasie głosowania 21 października, większość głosujących zaznaczyłaby przy jedynej kandydatce opcję NIE (czyli nie poparłaby jej), wtedy 1/3 składu nowej Rady Gminy mogła będzie zgłosić nową kandydaturę na stanowisko wójta, który będzie wybrany przez tę Radę. Zakładając, że byłaby to nowa osoba, to wybrany w tym trybie wójt pozostałby na swoim stanowisku przez 5 lat.

Inaczej wygląda procedura wyboru nowych radnych. W każdym z trzech wyznaczonych okręgów wyborczych, jak wspomniałem wyżej, każdy z komitetów wystawił swoich kandydatów. Mieszkańcy tych okręgów będą na nich głosowali (na listach wyborczych z ich okręgu nie będzie kandydatów startujących w innym okręgu). Karta głosowania na radnych będzie koloru białego (na wójta – żółtego). Będą to tzw. wybory proporcjonalne (w wielomandatowych okręgach wyborczych) z tzw. głosem preferencyjnym. Jest to system będący niejako kopią zasad przeprowadzania wyborów do Sejmu.  Do podziału mandatów między listy poszczególnych komitetów będzie zastosowana tzw. metoda d’Hondta (inaczej zwaną metodą Jeffersona). Praktyczną konsekwencją tego systemu może być to, że niektóre komitety, na które zagłosuje stosunkowo mało osób, mogą nie uzyskać żadnego mandatu. W Lesznowoli, takim statystycznym progiem, zwanym „naturalnym progiem wyborczym”, może być poziom ok. 10 %. Dokładna jego wielkość zależy od rozkładu głosów na poszczególne komitety.

Tak więc będziemy głosowali nie tyle na poszczególnych kandydatów (jak to było w poprzednich wyborach w roku 2014), a na listy wyborcze („partyjne”), z tym, że wybór ten będzie następował poprzez postawienie krzyżyka przy nazwisku jednej z kandydatur przedstawionych przez wybrany przez nas komitet. To jest właśnie ów „głos preferencyjny.  Z jednej strony będzie on decydował, ilu radnych do rady gminy Lesznowola wprowadzi wskazany przez nas komitet, a z drugiej strony wskaże nasze preferencje, która to powinna być naszym zdaniem osoba. Najczęściej takie wybory kończą się wybraniem pierwszego na liście kandydata z danego komitetu, ale to tylko dlatego, że wyborcy na ogół zgadzają się z przyjętymi przez niego preferencjami.